Rynek pracy dla osób niepełnosprawnych

Kategorie:

Podjęcie pracy zawodowej przez osobę niepełnosprawna łączy się z koniecznością uzyskania wielu informacji zarówno o niej samej, jaki i o stanowisku, na którym ma pracować. Dokonanie prawidłowej oceny możliwości psychofizycznych, określenie wydolności i możliwości podjęcia pracy zawodowej, predyspozycje fizyczne i psychiczne, aspiracje życiowe i preferencje zawodowe na podstawie takich informacji powinien być dokonany dobór stanowiska pracy uwzględniający specyficzne potrzeby konkretnej osoby.

Osoba niepełnosprawna planująca wybór dalszego kierunku kształcenia lub poszukująca pracy powinna posiadać informacje o diagnozie lekarskiej, rokowaniach i przeciwwskazaniach do pracy zawodowej aby wiedzieć jakie czynności i jakie warunki środowiskowe wykluczają podjęcie zatrudnienia. Kolejną ważną kwestią jest określenie możliwości psychofizycznych czyli tego co może i w jakim zakresie robić, wykorzystując zachowane sprawne funkcje. Warunkiem prawidłowego wyboru zawodu jest znajomość wymagań poszczególnych zawodów i stanowisk pracy ponieważ pozwalają one stwierdzić czy wymagania stawiane przez miejsce pracy odpowiadają aktualnym lub potencjalnym możliwościom osoby niepełnosprawnej.

Informacje zawarte w charakterystykach zawodów (Przewodnik po zawodach. Centralny Instytut Ochrony Pracy) pomogą dokonac porównania wymagań, jakie stwarza praca, z możliwościami, jakimi dysponuje osoba niepełnosprawna. Wśród informacji o wymaganiach psychologicznych, fizycznych, zdrowotnych oraz przeciwwskazaniach przy podejmowaniu pracy w konkretnych zawodach znajduje się informacja o możliwościach zatrudnienia osób niepełnosprawnych.

Warunkiem prawidłowego wyboru zawodu jest dokonanie pełnej, obiektywnej i subiektywnej oceny możliwości psychfizycznych osoby niepełnosprawnej, a w dalszej kolejności znalezienie optymalnego miejsca pracy bądź stanowiska. Dopasowanie tych elementów jest niezbędne aby nie pogłębiały się i nie tworzyły nowe dysfunkcje w wyniku rozbieżności pomiędzy możliwościami, a wymaganiami miejsca pracy. Dobrze dobrane stanowisko pracy, spełniające zakładane wymogi i oczekiwania może mieć charakter terapeutyczny i usprawniający.

Osoby poszukujące profesjonalnej porady mogą zgłosic się do poradni psychologiczno-pedagogicznych właściwej do miejsca zamieszkania lub do doradcy zawodowego pracującego w Młodzieżowych Centrach Kariery OHP oraz w urzędach pracy. Usługi doradcze świadczone są bezpłatnie.

Przepisy prawa dotyczące osób niepełnosprawnych.

Każda osoba niepełnosprawna bez względu na stopień niepełnosprawności (w tym orzeczenie o stopniu znacznym lub o „całkowitej niezdolności do pracy”) zgodnie z art. 13. ust 4 Ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. 2004 nr 39 poz. 353 z późn. zm.), zachowuje zdolność do pracy w warunkach określonych w przepisach o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych.

Osoba niepełnosprawna ma prawo prowadzić własną działalność gospodarczą, lub podjąć pracę zarówno na otwartym rynku pracy jak i w warunkach Zakładu Pracy Chronionej.

Zgodnie z art. 11 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 roku o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2008 r.  Nr 14,  poz. 92, z późn. zm.) osoba niepełnosprawna zarejestrowana w powiatowym urzędzie pracy jako bezrobotna albo poszukująca pracy, niepozostająca w zatrudnieniu, ma prawo korzystać z usług lub instrumentów rynku pracy na zasadach określonych w ustawie z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. Nr 99, poz. 1001, z późn. zm.), zwanej dalej „ustawą o promocji”. Osoba niepełnosprawna zarejestrowana w powiatowym urzędzie pracy jako poszukująca pracy niepozostająca w zatrudnieniu może również korzystać na zasadach takich jak bezrobotni z następujących usług lub instrumentów określonych w ustawie o promocji:

  1. szkoleń;
  2. stażu;
  3. prac interwencyjnych;
  4. przygotowania zawodowego w miejscu pracy;
  5. badań lekarskich, o których mowa w art. 2 ust. 3 ustawy o promocji;
  6. zwrotu kosztów, o których mowa w art. 45 ust. 1, 2 i 4 ustawy o promocji;
  7. finansowania kosztów, o których mowa w art. 45 ust. 3 ustawy o promocji.

Uprawnienia pracownika z niepełnosprawnością

Podstawa prawna: art. 15 – 20  ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 roku o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych  (Dz. U. z 2008 r.  Nr 14,  poz. 92, z późn. zm.)

Czas pracy osoby niepełnosprawnej:

  1. Czas pracy osoby niepełnosprawnej nie może przekraczać 8 godzin na dobę i 40 godzin tygodniowo.
  2. Czas pracy osoby niepełnosprawnej zaliczonej do znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności nie może przekraczać 7 godzin na dobę i 35 godzin tygodniowo.
  3. Osoba niepełnosprawna nie może być zatrudniona w porze nocnej i w godzinach nadliczbowych. Stosowanie norm czasu pracy, o których mowa w pkt.2, nie powoduje obniżenia wysokości wynagrodzenia wypłacanego w stałej miesięcznej wysokości.

Przepisów, o których mowa w pkt.1 - 3  nie stosuje się do osób zatrudnionych przy pilnowaniu oraz gdy, na wniosek osoby zatrudnionej, lekarz przeprowadzający badania profilaktyczne pracowników lub w razie jego braku lekarz sprawujący opiekę nad tą osobą wyrazi na to zgodę. Koszty tych badań ponosi pracodawca.

Osoba niepełnosprawna ma prawo do dodatkowej przerwy w pracy na gimnastykę usprawniającą lub wypoczynek. Czas przerwy wynosi 15 minut i wliczany jest do czasu pracy.

Urlop przysługujący osobie niepełnosprawnej:
1.       Osobie zaliczonej do znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności przysługuje dodatkowy urlop wypoczynkowy w wymiarze 10 dni roboczych w roku kalendarzowym. Prawo do pierwszego urlopu dodatkowego osoba ta nabywa po przepracowaniu jednego roku po dniu zaliczenia jej do jednego z tych stopni niepełnosprawności.
2.       Urlop, o którym mowa w pkt.1, nie przysługuje osobie uprawnionej do urlopu wypoczynkowego w wymiarze przekraczającym 26 dni roboczych lub do urlopu dodatkowego na podstawie odrębnych przepisów.
3.       Jeżeli wymiar urlopu dodatkowego, o którym mowa w pkt.2, jest niższy niż 10 dni roboczych, zamiast tego urlopu przysługuje urlop dodatkowy określony w pkt.1.

Ponadto:

  1. Osoba o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności ma prawo do zwolnienia od pracy z zachowaniem prawa do wynagrodzenia:
    1. w wymiarze do 21 dni roboczych w celu uczestniczenia w turnusie rehabilitacyjnym, na wniosek lekarza, nie częściej niż raz w roku,
    2. w celu wykonania badań specjalistycznych, zabiegów leczniczych lub usprawniających, a także w celu uzyskania zaopatrzenia ortopedycznego lub jego naprawy, jeżeli czynności te nie mogą być wykonane poza godzinami pracy.
  2. Wynagrodzenie za czas zwolnień od pracy, o których mowa w pkt.1, oblicza się jak ekwiwalent pieniężny za urlop wypoczynkowy.

Łączny wymiar urlopu dodatkowego i zwolnienia od pracy, o którym mowa wyżej nie może przekroczyć 21 dni roboczych w roku kalendarzowym.

System obsługi dofinansować i refundacji PFRON

Podstawa prawna: art. 26a, 26b i 68g  ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 roku o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2008 r.  Nr 14, poz. 92, z późn. zm. )

Miesięczne dofinansowanie dla pracodawcy przysługuje ze środków SODiR PFRON  do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego, o ile pracownik ten został ujęty w ewidencji zatrudnionych osób niepełnosprawnych prowadzonej przez Fundusz. Do korzystania z SODiR uprawniony jest każdy pracodawca - za wyjątkiem tego, który zatrudnia co najmniej 25 pracowników w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy i nie osiąga wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych w wysokości co najmniej 6 %.

Miesięczne dofinansowanie przysługuje w kwocie:

  1. 160% najniższego wynagrodzenia – w przypadku osób niepełnosprawnych zaliczonych do znacznego stopnia niepełnosprawności;
  2. 140% najniższego wynagrodzenia – w przypadku osób niepełnosprawnych zaliczonych do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności;
  3. 60% najniższego wynagrodzenia – w przypadku osób niepełnosprawnych zaliczonych do lekkiego stopnia niepełnosprawności.

Kwoty te zwiększa się o 40% najniższego wynagrodzenia w przypadku osób niepełnosprawnych, u których stwierdzono chorobę psychiczną, upośledzenie umysłowe lub epilepsję oraz niewidomych.

W 2010 roku uprawnionemu pracodawcy z „otwartego rynku pracy” przysługiwało miesięczne dofinansowanie w wysokości 70% kwot, o których mowa powyżej oraz 90% tych kwot - w przypadku osób niepełnosprawnych, u których stwierdzono chorobę psychiczną, upośledzenie umysłowe lub epilepsję oraz pracowników niewidomych; pracodawcy prowadzącemu zakład pracy chronionej przysługuje 100% kwot dofinansowania.

Kwota miesięcznego dofinansowania nie może przekroczyć kwoty 90% faktycznie poniesionych miesięcznych kosztów płacy, a w przypadku pracodawcy wykonującego działalność gospodarczą – 75% tych kosztów.

W przypadku gdy osoba niepełnosprawna jest zatrudniona u więcej niż jednego pracodawcy w wymiarze czasu pracy nieprzekraczającym ogółem pełnego wymiaru czasu pracy, miesięczne dofinansowanie przyznaje się na tę osobę pracodawcom, u których jest ona zatrudniona, w wysokości proporcjonalnej do wymiaru czasu pracy tej osoby.

Ilona Wrótniak-Terlecka
Źródło: 
  • Problem niepełnosprawności w poradnictwie zawodowym. Zeszyty informacyjno-metodyczne doradcy zawodowego. Praca zbiorowa pod redakcją B. Szczepankowskiej, A. Ostrowskiej. Warszawa 1998.
  • www.lzinr.lublin.pl

Counter

  • Ilość odwiedzin: 18,980

© 2012 Powiat Puławski

Oceń Portal